خلاصه بنویسید (نوشتن برای وب)
توسط جاکوب نییِلسِن
سه دستور العمل عمده برای نوشتن برای وب عبارتند از :
· خلاصه بنویسید : بیش از 50 درصد متنی که می خواستید برای نشریات چاپی از آن استفاده کنید برای وب ننویسید.
· برای نگاه اجمالی بنویسید : انتظار نداشته باشید خواننده متنهای بلند و ممتد را مطالعه کند.
· از ابرمتنها برای جدا کردن اطلاعات طولانی به صفحات متعدد استفاده کنید.
متون کوتاه
خواندن متون از نمایشگرهای کامپیوتر حدوداً 25 درصد کندتر از خواندن از کاغذ است. حتی کاربرانی که از این تحقیق دربارة عوامل انسانی بی اطلاعند معمولاً می گویند وقتی متون آنلاین را مطالعه می کنند احساس خوبی ندارند. در نتیجه، مردم نمی خواهند متون زیادی از نمایشگرهای کامپیوتر بخوانند : شما باید 50 درصد کمتر متن بنویسید و نه فقط 25 درصد کمتر چون که مسئله فقط سرعت خواندن نیست بلکه احساس خوب داشتن هم مسئله است. ما همچنین می دانیم کاربران دوست ندارند اسکرول (scroll) کند : یک دلیل دیگر برای کوتاه نگه داشتن صفحات.
مشکل خوانایی نمایشگرها در آینده حل خواهد شد چون که نمایشگرهایی با رزولوشن 300 dpi اختراع شده اند و نشان داده اند که به خوبی کاغذ خوانا هستند. نمایشگرهای با رزولوشن بالا اکنون خیلی گران هستند (بهترین نمایشگرها در کاربردهای تجاری حدوداً 110 dpi هستند)، اما در چند سال آینده در دسترس و از حالا تا ده سال آینده عادی خواهند بود (این مطلب در ماه مارس 1997 نوشته شده است).
نگاه اجمالی
چون که خواندن متن از نمایشگرهای کامپیوتر بسیار آزاردهنده است و چون به نظر می رسد تجربه آنلاین مقداری بی حوصلگی را تقویت می کند، کاربران تمایل دارند متون را کامل نخوانند. در عوض کاربران نگاهی اجمالی به متن می اندازند و کلیدواژه ها، جملات و پاراگرافهای مورد علاقه شان را انتخاب می کنند و از کنار بخشهایی از متن که اهمیت کمتری برای آنها دارد می گذرند.
نگاه اجمالی انداختن به جای خواندن، واقعیتی در وب است و مطالعات کارکردی بیشماری آنرا تأیید کرده است. نویسندگاه وب باید این واقعیت را بپذیرند و برای نگاه اجمالی بنویسند :
· مقالات را با دو یا حتی سه سطح عنوان (یک عنوان کلی برای صفحه به علاوه عناوین فرعی و عناوین فرعی تر وقتی که مناسب باشد) ساختار بندی کنید. عناوین تو در تو دستیابی کاربران نابینا را هم که از اسکرین ریدرها استفاده می کنند آسان می کند.
· از عناوین معنی دار به جای عناوین "زیرکانه" استفاده کنید (به این معنی که یک عنوان باید به کاربر اطلاع دهد که این صفحه یا بخش دربارة چیست).
· از هایلایت و تأکید استفاده کنید تا کلمات مهم چشم کاربر را به خود جذب کند. از متون رنگی نیز می توان برای تأکید استفاده کرد و ابرمتنها چون که آبی رنگ و آندرلاین هستند جلب توجه می کنند.
ساختار ابرمتنی
متن را بدون قربانی کردن عمق مطلب از طریق جدا کردن اطلاعات به گره های متعدد که با لینکهای ابرمتنی به یکدیگر مرتبط هستند کوتاه کنید. هر صفحه ای می تواند کوتاه باشد اما باز هم ابرفضای کامل می تواند اطلاعاتی بسیار بیش از آنچه یک مقاله چاپ شده می تواند در بر داشته باشد در بر گیرد. اطلاعات پس زمینه ای طولانی و مفصل می تواند به صفحات ثانویه منتقل شود؛ به همین ترتیب، اطلاعات مورد علاقه اقلیتی از خوانندگان می تواند از طریق یک لینک در دسترس قرار گیرد بدون آنکه خوانندگانی را که این اطلاعات را نمی خواهند مجازات کند.
نباید از ابرمتن برای بخش بخش کردن یک داستان خطی طولانی در صفحات متعدد استفاده کرد : دانلود کردن چندین بخش، خواندن را کُند می کند و پرینت گرفتن از آن را مشکلتر می کند. ساختار ابرمتنی مناسب چیزی نیست که "ادامه آن در صفحه 2" بلکه باید اطلاعات را به تکه های منسجم تقسیم کرد که هر کدام به یک موضوع معین بپردازد. اصل باید این باشد که به خوانندگان اجازه داد موضوعاتی را که برایشان اهمیت دارد انتخاب کنند و فقط آن صفحات را دانلود کنند. به عبارتی دیگر، ساختار ابرمتنی باید مبتنی بر تحلیل مخاطب باشد.
هر صفحه ابرمتنی باید بر اساس اصل "هرم وارونه" نوشته شود و با یک نتیجه گیری کوتاه شروع شود به طوری که کاربران لُب صفحه را دریابند حتی اگر همه آنرا نخوانند.
منبع :